Hoe verloopt een wettelijke controle stap voor stap?
Een wettelijke controle roept bij veel ondernemers dezelfde vraag op: wat gaat er precies gebeuren? De term audit klinkt formeel en zwaar, maar in de praktijk is een goede jaarrekeningcontrole vooral een gestructureerd traject. Het doel is om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen.
Bij Brouwers vinden we het belangrijk dat klanten vooraf weten waar zij aan toe zijn. Een accountantscontrole moet voldoen aan duidelijke wet- en regelgeving, maar hoeft geen onnodig ingewikkeld proces te worden. Daarom werken we met een heldere aanpak, vaste contactmomenten en praktische afspraken. Zo blijft het traject beheersbaar voor de financiële afdeling en ontstaat er ruimte om inhoudelijk mee te denken.
Stap 1: Inzicht verkrijgen
Een goede controle begint niet met het afvinken van een standaardlijst. Eerst willen we begrijpen hoe de organisatie werkt. Welke activiteiten voert de onderneming uit? Hoe verdient het bedrijf geld? Welke processen zijn belangrijk voor de jaarrekening? Zijn er bijzondere gebeurtenissen geweest, zoals groei, investeringen, financiering, overnames of wijzigingen in systemen? Door vooraf goed te kijken naar de organisatie, kunnen we de accountantscontrole richten op de onderdelen waar de meeste risico’s zitten. Daarbij kijken we ook naar de financiële functie. Hoe is de administratie ingericht? Wie stelt de rapportages op? Hoe verloopt de maandafsluiting? Welke controles voert de organisatie zelf uit? En welke informatie is beschikbaar om posten in de jaarrekening te onderbouwen?
Stap 2: Risico-analyse (iteratief)
Gedurende de gehele maken we een risicoanalyse. Dit is een iteratief proces. Daarmee bepalen we welke onderdelen van de jaarrekening extra aandacht vragen. Denk bijvoorbeeld aan omzetverantwoording, voorraadwaardering, onderhanden projecten, debiteuren, voorzieningen, schattingen of financieringsafspraken. Daarnaast dienen wij ook inzicht te krijgen in het risicoanalyseproces bij de klant zelf.
De risicoanalyse is een belangrijk en verplicht onderdeel van de wettelijke controle. Niet elk onderdeel van de jaarrekening heeft namelijk hetzelfde risicoprofiel. Sommige posten zijn relatief eenvoudig vast te stellen, terwijl andere posten meer oordeelsvorming vragen. Door risico’s vooraf goed in kaart te brengen, kunnen we de controle efficiënter en gerichter uitvoeren.
Dat is ook prettig voor de klant. Een gerichte jaarrekeningcontrole voorkomt dat onnodig veel informatie wordt gevraagd. Tegelijk zorgt het ervoor dat de onderdelen die er echt toe doen voldoende aandacht krijgen. Dat past bij onze manier van werken: zorgvuldig waar het moet, praktisch waar het kan.
Stap 3: Interimcontrole
Bij veel controles voeren we een interimcontrole uit. Dat is een tussentijdse controle, meestal vóór het einde van het boekjaar. Tijdens deze fase kijken we onder meer naar processen, interne beheersing en tussentijdse cijfers.
De interimcontrole heeft twee voordelen. Ten eerste hoeft niet alles na balansdatum te gebeuren. Dat voorkomt druk in de periode waarin de financiële afdeling vaak al druk is met de jaarafsluiting. Ten tweede kunnen aandachtspunten eerder worden gesignaleerd. Als blijkt dat een proces niet goed is vastgelegd of dat bepaalde informatie ontbreekt, is er nog tijd om dit te verbeteren.
Tijdens de interimcontrole kijken we bijvoorbeeld naar het verkoopproces, inkoopproces, betalingsproces, voorraadproces of salarisproces. We beoordelen hoe transacties tot stand komen, welke controles zijn ingericht en waar mogelijke risico’s zitten. Soms testen we ook of bepaalde interne controles daadwerkelijk hebben gewerkt.
Dit klinkt gedetailleerd, en dat is het soms ook. Juist in de details blijkt vaak of een proces goed functioneert. Een ontbrekende autorisatie, een onduidelijke functiescheiding of een niet vastgelegde controle kan later tot risico’s leiden. Door dat tijdig te signaleren, helpen we klanten om verbeteringen door te voeren voordat de jaarrekeningcontrole wordt afgerond.
Stap 4: Eindejaarscontrole
Na afloop van het boekjaar volgt de eindejaarscontrole. Dan controleren we de jaarrekening en de onderliggende posten. We sluiten de cijfers aan op de administratie, controleren specificaties en controleren belangrijke posten aan de hand van onderbouwende documenten.
Denk aan bankbevestigingen, debiteurenspecificaties, crediteurenspecificaties, voorraadlijsten, contracten, investeringsdocumentatie, leningsovereenkomsten en onderbouwingen van voorzieningen. Ook controleren we of de jaarrekening voldoet aan de verslaggevingsregels en of toelichtingen volledig en begrijpelijk zijn.
Voor de financiële afdeling is dit vaak de fase waarin de meeste informatie moet worden aangeleverd. Daarom maken we graag duidelijke afspraken over de aanlevering. Welke stukken zijn nodig? Wanneer moeten ze beschikbaar zijn? Wie is verantwoordelijk? En hoe worden openstaande vragen opgevolgd?
Een goed voorbereid controledossier maakt hier veel verschil. Als specificaties compleet zijn, aansluitingen kloppen en belangrijke documenten centraal beschikbaar zijn, verloopt de controle sneller en met minder vragen achteraf.
Stap 5: Eindbespreking
Aan het einde van het traject bespreken we de belangrijkste bevindingen. We ronden openstaande punten af, beoordelen eventuele correcties en stellen vast of voldoende controle informatie is verkregen. Daarna volgt de controleverklaring bij de jaarrekening. Daarmee wordt duidelijk waarom in bepaalde situaties een accountantsverklaring verplicht is.
Meer weten hierover?
Onze Projecten
Hier vindt u een selectie van succesvolle projecten die we hebben uitgevoerd voor zowel kleine ondernemers als grote bedrijven.
Onze medewerkers
van Brouwers Audit
Over Brouwers
Brouwers
Al sinds 1956 staat Brouwers Accountants & Adviseurs naast ondernemers. Begonnen als administratie kantoor en inmiddels uitgegroeid tot een fullservice kantoor. Wij zetten ons al generaties lang in om bedrijven financieel én strategisch te versterken.
Dit doen we niet alleen met audit, maar ook met:
– Accountancy
– Fiscaal
– Juridisch
– HRM en salaris
– Corporate finance
– EKW
- Gerichte risicoanalyse waardoor de controle focust op de onderdelen die er echt toe doen.
- Minder druk rond de jaarafsluiting door een slimme fasering met interimcontrole en eindejaarscontrole.
Onze auditdiensten
Met deze diensten geven wij je zekerheid, zodat jij kan blijven ondernemen:
- Wettelijke en vrijwillige controles
- Subsidiecontroles
- Overige financiële audits
- Rapport van feitelijke bevindingen
- Beoordelingsopdrachten
- Advies bedrijfsprocessen administratieve organisatie
- Beoordeling interne controlemaatregelen / interne beheersing
- Due diligence onderzoeken
- Advisering management
- ESG assurance
Over Brouwers
Al sinds 1956 staat Brouwers Accountants & Adviseurs naast ondernemers. Begonnen als administratie kantoor en inmiddels uitgegroeid tot een fullservice kantoor. Wij zetten ons al generaties lang in om bedrijven financieel én strategisch te versterken.
Dit doen we niet alleen met audit, maar ook met:
- Accountancy
- Fiscaal
- Juridisch
- HRM en salaris
- Corporate finance
- EKW
Wat is het verschil tussen wettelijke controle en een beoordelingsopdracht?
Een controle geeft redelijke mate van zekerheid en eindigt met een oordeel. Een beoordeling geeft beperkte zekerheid en eindigt met een conclusie. De keuze hangt af van doel en eisen van bank of investeerder.
Wat is het verschil tussen controle en beoordeling?
Controle geeft redelijke zekerheid met uitgebreide werkzaamheden. Beoordeling geeft beperkte zekerheid met minder diepgaande werkzaamheden.
Wanneer ben ik controleplichtig (auditplicht)?
Je bent controleplichtig wanneer je aan de wettelijke drempels voldoet of wanneer controle is vastgelegd. In statuten of financieringsvoorwaarden kunnen controlegrenzen zijn opgenomen. Wij doen een snelle check en leggen direct uit wat dit betekent voor de jaarrekeningcontrole.
Als je op twee opeenvolgende balansdata aan minstens 2 van deze 3 criteria voldoet, ben je controleplichtig:
– Balanstotaal > € 7.500.000
– Netto-omzet > € 15.000.000
– Gemiddeld aantal werknemers > 50 (fte)
Nieuwe rechtspersonen die direct bóven de grenzen zitten, kunnen al in het eerste jaar controleplichtig zijn. Wil je zeker weten of jouw organisatie controleplichtig is (of wordt)? Neem tijdig contact met ons op, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Ik word (net) controleplichtig. Wat verandert er praktisch?
1. De AVA of het bestuur dient een accountant te benoemen conform de wet.
2. Er dient een accountantscontrole plaats te vinden. Houdt in uw planning rekening met het volgende: de accountantscontrole vindt met name plaats op twee momenten. De interimcontrole, in het najaar van het boekjaar, is gericht op controle van de bedrijfsprocessen binnen de organisatie. De jaarrekeningcontrole, in het voorjaar na het boekjaar, is gericht op de controle van uw financiële verantwoording in de jaarrekening.
3. Ten slotte heeft de controleplicht invloed op uw publicatie bij de KvK: als (middel)grote entiteit dient u meer gegevens van de jaarrekening te publiceren.
Wanneer kies ik voor een vrijwillige controle of beoordeling?
Als u financiering aanvraagt, groeit als organisatie of extra zekerheid nodig heeft richting stakeholders.
Wat als wij voor het eerst controleplichtig zijn?
Wij bieden eerste hulp bij controleplicht met een haalbare planning, een aanleverlijst en korte lijnen met finance en directie.
KOM IN
GESPREK
Vooruitdenken, kansen benutten en risico’s beheersen. Bij Brouwers Accountants & Adviseurs helpen we je verder. Niet alleen als accountant, maar als sparringpartner. Vul het formulier in voor een vrijblijvend gesprek.