Consumptief krediet is krediet dat wordt gebruikt voor privé uitgaven. Denk aan geld lenen voor een auto, inventaris, een opleiding, een grote aankoop of tijdelijke extra bestedingsruimte. Voor ondernemers en dga’s is het onderwerp breder dan alleen een persoonlijke lening bij een bank. Ook geld lenen van de eigen bv of een oplopende rekening courant met de bv kan in de praktijk een consumptief karakter krijgen als het geld privé wordt besteed.
De AFM omschrijft consumptief krediet als een lening aan een consument, met uitzondering van hypothecair krediet. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen geldkrediet, zoals een persoonlijke lening of doorlopend krediet, en goederenkrediet, zoals financiering van een auto, wasmachine of rijlessen.
Wat is consumptief krediet?
De betekenis van consumptief krediet is dus: geld of financiering voor consumptieve, persoonlijke bestedingen. Het gaat niet om een zakelijke investering in een onderneming en ook niet om een hypothecaire lening voor een eigen woning. Dat onderscheid is belangrijk, omdat de juridische bescherming, de fiscale behandeling en de risico’s per leenvorm verschillen.
Bij consumptief krediet staat meestal de betaalbaarheid centraal. Kun je de rente en aflossing dragen zonder dat je financiële positie onder druk komt te staan? De AFM houdt toezicht op financiële dienstverlening rond consumptief krediet. Adviseren, bemiddelen of aanbieden van krediet is een financiële dienst en voor partijen die dat doen geldt onder meer een vergunningplicht. De AFM ziet er ook op toe dat consumenten voldoende geld overhouden om van te leven nadat rente en aflossing zijn betaald.
Dat toezicht betekent niet dat ieder krediet automatisch verstandig is. Een lening kan juridisch toegestaan zijn, maar financieel ongunstig uitpakken. Zeker bij variabele lasten, oplopende rentes of een lange looptijd kunnen de totale kosten hoger zijn dan vooraf verwacht.
Voorbeelden van consumptief krediet
Veel voorkomende voorbeelden van consumptief krediet zijn een persoonlijke lening, een doorlopend krediet, rood staan op een betaalrekening, gespreid betalen met een creditcard, koop op afbetaling en huurkoop. Bij een geldkrediet ontvangt de consument geld dat later wordt terugbetaald. Bij een goederenkrediet wordt een aankoop of dienst gefinancierd en betaalt de consument in termijnen.
Voor ondernemers en dga’s komt daar een extra vraag bij. Wordt een privé uitgave betaald vanuit de onderneming of vanuit de eigen bv, dan kan dat fiscaal niet zomaar als zakelijke betaling worden behandeld. Er moet worden beoordeeld of sprake is van loon, dividend, een rekening courant verhouding of een zakelijke lening. Die kwalificatie bepaalt hoe de betaling in de administratie en aangiften moet worden verwerkt.
Persoonlijke lening of doorlopend krediet
Een persoonlijke lening past vooral bij een vooraf bekende uitgave. Je leent een vast bedrag, spreekt een looptijd af en betaalt volgens een aflossingsschema terug. Afgeloste bedragen kun je niet opnieuw opnemen. Dat maakt de persoonlijke lening overzichtelijk: je weet vooraf wanneer de lening is afgelost en welke maandlast daarbij hoort.
Een doorlopend krediet werkt anders. Daarbij spreek je een kredietlimiet af en bepaal je binnen die limiet hoeveel je opneemt. Afgeloste bedragen kunnen opnieuw worden opgenomen, waardoor de lening flexibeler is maar ook langer kan blijven bestaan. Juist die flexibiliteit maakt het belangrijk om te blijven sturen op aflossing en totale kosten.
Voor wie zekerheid wil over maandlasten, einddatum en totale kosten, ligt een persoonlijke lening vaak meer voor de hand. Voor wie tijdelijk wisselende liquiditeitsbehoefte heeft, lijkt een doorlopend krediet aantrekkelijker, maar dan is discipline in aflossing noodzakelijk. In beide gevallen is het verstandig om niet alleen naar de maandlast te kijken, maar vooral naar de totale kredietvergoeding over de volledige looptijd.
Maximale rente en bescherming bij consumptief krediet
De maximale kredietvergoeding voor regulier consumptief krediet is wettelijk begrensd. Vanaf 1 januari 2026 bedraagt de maximale rente op krediet 12 procent. Die maximale kredietvergoeding bestaat uit de wettelijke rente plus 8 procentpunt. De wettelijke rente kan periodiek wijzigen, waardoor ook de maximale kredietvergoeding kan veranderen.
Daarnaast gelden regels voor informatieverstrekking en kredietwaardigheid. De AFM geeft aan dat kredietaanbieders geen kredietovereenkomst mogen aangaan als dit met het oog op overkreditering onverantwoord is. Bij goederenkrediet vermeldt de AFM bijvoorbeeld dat een lening hoger dan € 250 bij BKR wordt geregistreerd. Deze regels zijn bedoeld om onverantwoord lenen te voorkomen.
Toch blijft de eigen beoordeling belangrijk. Een lage maandlast kan aantrekkelijk lijken, maar als de looptijd lang is of het krediet steeds opnieuw wordt opgenomen, kan de totale rentelast aanzienlijk oplopen.
Geld lenen van je eigen bv
Voor dga’s is geld lenen van de eigen bv een veelvoorkomend aandachtspunt. Betaal je persoonlijke rekeningen met geld van de bv, of leen je geld van de bv voor bijvoorbeeld een auto of woning, dan ontstaat een schuld aan de bv. De Belastingdienst is duidelijk: geld dat je leent van je bv moet worden terugbetaald en de lening moet voldoen aan zakelijke voorwaarden.
Zakelijke voorwaarden zijn voorwaarden die de bv ook zou stellen aan een onafhankelijke derde in vergelijkbare omstandigheden. De Belastingdienst noemt onder meer een schriftelijke leningsovereenkomst, afspraken over terugbetaling, voldoende zekerheden, een zakelijke rente en de vraag of de bv na het verstrekken van de lening aan haar eigen verplichtingen kan blijven voldoen.
Dit is een belangrijk verschil met een gewone privé lening bij een bank. Bij een lening van de eigen bv zit je aan beide kanten van de tafel: als aandeelhouder en als schuldenaar. Juist daarom kijkt de Belastingdienst kritisch naar de zakelijkheid. Ontbreken duidelijke afspraken of worden afspraken niet nagekomen, dan kan de fiscale kwalificatie veranderen.
Rekening courant dga: handig, maar niet onbeperkt
Een rekening courant tussen dga en bv is bedoeld voor kleine bedragen die over en weer worden geboekt. Denk aan een rekening die tijdelijk door de bv wordt voorgeschoten of een zakelijke betaling die privé is voldaan en later wordt verrekend. Volgens de Belastingdienst is een rekening courant geen gewone lening met rente zolang het gaat om kleine bedragen die kort worden voorgeschoten en doorlopend worden verrekend.
