Pandakte opstellen: zekerheid bij zakelijke leningen en vorderingen

Bij een zakelijke geldlening, betalingsregeling of andere financiële afspraak kan een schuldeiser behoefte hebben aan extra zekerheid. Met een pandakte legt u vast dat de schuldeiser een pandrecht krijgt op bepaalde bezittingen of vorderingen van de schuldenaar.

Een pandrecht geeft de pandhouder een betere positie om een vordering te verhalen wanneer de schuldenaar zijn verplichtingen niet nakomt. Voor ondernemers kan het bijvoorbeeld betrekking hebben op voorraad, inventaris, machines of vorderingen op klanten.

Wat is een pandakte?

Een pandakte is een schriftelijke overeenkomst tussen de pandgever en pandhouder. Hierin wordt onder meer vastgelegd:

• voor welke verplichting het pandrecht zekerheid biedt;
• welke goederen of vorderingen worden verpand;
• onder welke voorwaarden de pandhouder zijn rechten kan uitoefenen.

Een duidelijke formulering is belangrijk. Onduidelijkheid over de gezekerde verplichting of de verpande goederen kan later tot discussie leiden.

Wanneer is een pandakte verstandig?

Een pandakte wordt bijvoorbeeld gebruikt bij een zakelijke geldlening, aandeelhoudersfinanciering, leverancierskrediet, rekening-courantverhouding of betalingsregeling.

Daarbij moet altijd worden gecontroleerd of de betreffende goederen of vorderingen al aan een andere financier zijn verpand. Bestaande zekerheden kunnen namelijk gevolgen hebben voor de positie van een nieuwe pandhouder.

Stil pandrecht op goederen en vorderingen

In zakelijke situaties wordt vaak gekozen voor een stil pandrecht. Bij roerende zaken zoals voorraad, inventaris en machines kan de ondernemer deze doorgaans blijven gebruiken.

Ook vorderingen op klanten kunnen worden verpand. Dit geeft een financier extra zekerheid op bedragen die de onderneming nog van haar debiteuren moet ontvangen. Bij het verpanden van bestaande en toekomstige vorderingen gelden specifieke juridische voorwaarden. Daarom moet nauwkeurig worden omschreven welke vorderingen onder het pandrecht vallen. Bij toekomstige vorderingen zijn veelal ook aanvullende toekomstige handelingen nodig, om het pandrecht ook op deze vorderingen van toepassing te laten zijn.

Onderhandse pandakte en registratie

Een pandakte hoeft niet altijd door een notaris te worden opgesteld. Partijen kunnen ook een onderhandse pandakte ondertekenen.

Afhankelijk van het goed of recht waarop het pandrecht wordt gevestigd, kan voor de rechtsgeldige vestiging vereist zijn dat de onderhandse pandakte wordt geregistreerd bij de Belastingdienst. Registratie van onderhandse akten bij de Belastingdienst is gratis. Partijen moeten zelf de ondertekende akte, het bewijs van registratie en de onderliggende overeenkomsten zorgvuldig bewaren. Bij verpanding van vorderingen kan periodieke registratie noodzakelijk zijn.

Registratie alleen is uiteraard niet voldoende: ook de inhoud van de pandakte en de aansluiting op de onderliggende afspraken moeten juridisch kloppen.

Pandakte laten opstellen door Brouwers

Wilt u een pandakte laten opstellen, een pandrecht vestigen of een bestaande pandakte laten beoordelen? Brouwers kijkt zowel naar de juridische afspraken als naar de zakelijke situatie. Daarbij beoordelen we onder meer welke verplichting moet worden gezekerd, welke goederen of vorderingen beschikbaar zijn, welke zekerheden al bestaan en of registratie nodig is.

Onze juristen en adviseurs helpen u bij het opstellen van duidelijke en juridisch bruikbare afspraken. Zo verkleint u de kans op discussie en zorgt u ervoor dat het pandrecht de zekerheid biedt waarvoor het bedoeld is.

Heeft u vragen over een pandakte, stille verpanding, pandrecht op vorderingen of registratie? Neem dan contact op met Brouwers.